نغمهای که از چوب کیاسره میجوشد: در کارگاه استاد میثم شریفی
نشریه الکترونیک جهان گردش-در دل روستای سرسبز کیاسره در شرق مازندران، جایی که صدای رودخانه با آواز پرندگان درمیآمیزد، کارگاه کوچک استاد میثم شریفی پناهگاه زندهماندن یک میراث کهن است. اینجا، در میان بوی خوش چوب تازه و تراشههای طلایی، ساز دوتار مازندرانی – این گنجینه ثبتشده جهانی – متولد میشود.
استاد شریفی با حرکتی آرام و مطمئن، قطعهای از چوب توت جنگلهای هیرکانی را در دست میگیرد. هر ضربهٔ تیشه و هر کشش سیم، روایتی است از گفتوگویی خاموش بین انسان و طبیعت. «هر چوب، یک آواز درون خود دارد»، او میگوید. «کار من فقط شنیدن آن آواز و رهاییاش است».
فرآیند ساخت، ترکیبی است از دقت یک نجار، دانش یک آکوستیکدان و عشق یک هنرمند محلی. از انتخاب چوب کهنسال تا کشیدن پوست بر روی کاسه، هر مرحله آیینی برای حفظ اصالتی است که سال ۱۴۰۰ بر تارک میراث جهانی یونسکو نشست.
اما در پس این ظرافتها، دغدغه نیز هست. استاد شریفی درحالی که سنبادهای برمیدارد، میگوید: «بزرگترین نگرانیام یافتن جوانانی است که حاضر باشند برای عشق به این هنر، نه برای روزی، وقت بگذارند. این کار، هنر صبوری است».
امید اما در همین کارگاه نفس میکشد. ثبت جهانی دوتار و تلاشهای هنرمندانی مانند مهدی وظیفهشناس با تأسیس «خانه دوتار مازندران»، نوری تازه بر این هنر اصیل تابانده است.
هنگامی که سرانجام نخستین نوا از ساز تازهساخته برمیخیزد، گویی صدای رودخانه کیاسره و نفس جنگلهای هیرکانی در یک نغمه گره خورده است. این صدا تنها موسیقی نیست؛ یادآور این است که گاهی بزرگترین ثروت یک سرزمین، در سادهترین چیزها نهفته است: در تکهای چوب، چند تار و دستانی که میدانند چگونه «خانه» را صدا بزنند.
پانوشت: دوتار مازندرانی در سال ۱۴۰۰ در فهرست میراث ناملموس یونسکو ثبت شد. این ساز قلب تپنده موسیقی مقامی شرق مازندران است.
بدون دیدگاه